Wystawa Stefana Kiełszni – dokumentalisty Lublina

Nowa, Lubartowska, Świętoduska, Kowalska, Szeroka czy Krawiecka – niektórych z tych ulic w Lublinie już nie ma. Pozostały tylko na archiwalnych fotografiach m.in. Stefana Kiełszni, który przed wojną dokumentował miasto. Właśnie jego fotografie jeszcze przez kilka dni można oglądać w Zaułku Hartwigów.

Kiedy: do 27 czerwca 2018, bez ograniczeń godzinowych
Gdzie: Zaułek Hartwigów, Stare Miasto w Lublinie
wystawa plenerowa, dostępna dla każdego spacerowicza

Stefan Kiełsznia (1911–1987) był fotografem, a przede wszystkim dokumentalistą przedwojennego Lublina. W dwudziestoleciu międzywojennym posiadał największy w Lublinie księgozbiór dotyczącego fotografii. Był członkiem Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. O swoim fotografowaniu mówił: „…na wieczną rzeczy pamiątkę. Nie miałem ciągot do modnego przed wojną artyzmu. W fotografowaniu widziałem doskonały instrument zatrzymywania czasu.”

W okresie międzywojennym Stefan Kiełsznia zdokumentował ulice znajdujące się w śródmieściu Lublina: Nową, Lubartowską, Świętoduską, oraz ulice znajdujące się na terenie nieistniejącej dzielnicy żydowskiej: Kowalską, Szeroką, Krawiecką. Zdjęcie zostały wykonane prawdopodobnie około 1934 roku. Praca fotografa charakteryzowała się wielką precyzją i ogromną systematycznością. Kamienica po kamienicy zostały utrwalone kolejne budynki. Na fotografiach, oprócz architektury, szyldów, typowej dla tamtych czasów nawierzchni ulic, kiosku z gazetami widoczni są ludzie przemierzający miasto. Kilka postaci powtarza się na zdjęciach, możemy prześledzić drogę ich wędrówki po mieście.

Nieznana jest liczba wykonanych przez Stefana Kiełsznię zdjęć. W jednym z udzielonych wywiadów autor wspomina, że do wybuchu II wojny światowej wykonał około 600 fotografii. Wiadomo na pewno, że ze względu na zbyt duże koszty fotograf nie miał możliwości wykonania odbitek ze wszystkich klisz. Zachowana do dziś kolekcja zdjęć zawierających motywy lubelskich ulic liczy 145 fotografii. Nie są znane okoliczności przechowywania negatywów i odbitek w czasie okupacji. Wiadomo natomiast, że po wojnie Stefan Kiełsznia był wielokrotnie nachodzony przez UB za współpracę z Armią Krajową. Wtedy musiał zniszczyć część swojego dorobku. Większość zdjęć znajduje się w zbiorach syna Stefana Kiełszni – Jerzego.

Informacje na temat autora pochodzą od Joanny Zętar z Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”.
Wystawa zrealizowana w ramach Nocy Kultury.