Wystawa w hali Warsztatów Kultury stawia pytanie o program Galerii BWA, jej historię, a zwłaszcza najbliższą przyszłość. Będzie można zobaczyć dzieła z gromadzonej od lat siedemdziesiątych kolekcji. Są w niej reprezentowane różne nurty z obszaru neoawangardy: malarstwo materii, sztuka konceptualna, fotomedializm, poezja konkretna, jak również obrazy „Nowych Dzikich” i sztuka performance. Większość autorów to uznani już klasycy polskiej sztuki współczesnej.
PREZENTOWANI ARTYŚCI:
Janusz BAŁDYGA Robert BODNAR Jean Francois BORY Julien BLAINE Marta BOSOWSKA Leszek BROGOWSKI Włodzimierz BOROWSKI Wojciech BRUSZEWSKI Joanna CHOŁAŚCIŃSKA Lucjan DEMIDOWSKI Andrzej DŁUŻNIEWSKI Paul DE VREE Jan DOBKOWSKI Maciej DOWGIAŁŁO Edward DWURNIK Gniewko FALANA Piotr FLORIANOWICZ Iga GOSIEWSKA Ryszard GRZYB Elżbieta KALINOWSKA Piotr KMIEĆ Koji KAMOJI Marek KONIECZNY Paweł KOWALEWSKI Julia KUREK Romuald KUTERA Krystyna KUTYNA Zdzisław KWIATKOWSKI Natalia LL Leszek LEWANDOWSKI Piotr MACHA Ewa MANUSZEWSKA Eugenio MICCINI Arias MISSON Jarosław MODZELEWSKI Andrzej PARTUM Włodzimierz PAWLAK Ryszard WOŹNIAK Żaklina PIECHANOWSKA Maria PINIŃSKA-BEREŚ Jan POPEK Krzysztof PRUSZKOWSKI Jadwiga PRZYBYLAK Leszek PRZYJEMSKI Józef ROBAKOWSKI Zygmunt RYTKA SARENCO Mikołaj SMOCZYŃSKI Jan SZEWCZYK Stefan THEMERSON Jerzy TRUSZKOWSKI Franco VERDI Zbigniew WARPECHOWSKI Tomasz WILMAŃSKI Anastazy WIŚNIEWSKI Krzysztof ZARĘBSKI Jan ZIEMSKI
kurator: Waldemar TATARCZUK
program edukacyjny:
Marta BOSOWSKA – warsztaty interdyscyplinarne z cyklu „Labirynt Wyobraźni”,
Jolanta MĘDEROWICZ – zwiedzanie wystawy z komentarzem teoretycznym, wykład na temat kolekcji
Organizatorzy: Galeria BWA, Warsztaty Kultury filia Centrum Kultury
Miejsce: Warsztaty Kultury, ul. Popiełuszki 5
Wystawa czynna w godz. 11.00-18.00 od wtorku do niedzieli, w poniedziałek nieczynna
Wstęp wolny
JOLANTA MĘDEROWICZ – SŁOWO O KOLEKCJI SZTUKI BWA W LUBLINIE:
Kolekcja sztuki BWA w Lublinie należy do jednej z pierwszych w Polsce, które zaczęły gromadzić dzieła sztuki współczesnej o proweniencji neoawangardowej. Jej tworzenie datuje się na początek lat 70-tych XX w., a od roku 1981 jej charakter wynikał z programu prowadzonej przez Andrzeja Mroczka Galerii Labirynt. Podstawowym założeniem stała się prezentacja sztuki wyrosłej z tradycji konstruktywizmu i konceptualizmu. Wartością kolekcji, tworzonej równolegle z ówczesnymi nowatorskimi wydarzeniami w sztuce i niezwykle intensywnym programem galerii jest neoawangardowe dziedzictwo i aktualność, bez której w wielu przypadkach nie byłyby możliwe wypowiedzi obecnego, najmłodszego pokolenia.
Ważne miejsce w kolekcji zajmują eksperymenty artystów nowatorów lubelskiej Grupy Zamek (1956-1960), wprowadzające idee nowej sztuki, przełomowe dla koncepcji obrazu wyzwolonego ze statusu przedmiotu estetycznego – obecne w pracach Jana Ziemskiego („Formury”, 1959) i kompozycji Krzysztofa Kurzątkowskiego
Kolekcja odzwierciedla przede wszystkim tendencje od początku lat 70.wiodące w kreowaniu artystycznych postaw i wypowiedzi, rodzących się w drodze badań i eksperymentu, a odgrywających zasadniczą rolę w życiu artystycznym kraju, jak również na gruncie wymiany doświadczeń ze sztuką Zachodu, w niełatwych politycznie czasach. Należy do nich nurt sztuki akcji, manifestacji i performance, obecny w twórczości Zbigniewa Warpechowskiego, Krzysztofa Zarębskiego, Jerzego Beresia, Jan Świdzińskiego, Anny Kutery i Romualda Kutery. Ważne miejsce w kolekcji zajmuje sztuka z kręgu doświadczeń fotomedializmu, filmu i wideo, analizująca język tych mediów i ich narzędzia, badająca zjawiska rzeczywistości sztuki, a reprezentowana przez Natalię LL, Andrzeja Lachowicza (założycieli Galerii „Permafo”), Józefa Robakowskiego i artystów „Warsztatu Formy Filmowej”, Zygmunta Rytkę, Lucjana Demidowskiego, a także pionierów nurtu sztuki interwencyjnej i krytycznej – Andrzeja Partuma, Zofię Kulik i Przemysława Kwieka oraz Leszka Przyjemskiego. Interesującym przykładem koncepcji fotografii „fotosyntetycznej” w kolekcji są prace Krzysztofa Pruszkowskiego, wiernego postawie, według której sztuka nie tworzy rzeczy, lecz idee. Konceptualne podejście do dzieła jako gramatyki formy, języka i znaku prezentują prace Kajetana Sosnowskiego, Andrzeja Dłużniewskiego, Elżbiety Kalinowskiej. “Pulsation” Andrzeja Partuma, zdaje się być znamienne dla kolekcji, gdyż Galeria BWA była głównym miejscem jego filozoficznego perypatytowania, ogłaszania bezkompromisowych manifestów i prowokacyjnych intelektualnie performances.
Ważną część kolekcji stanowią prace z nurtu poezji konkretnej, reprezentowanej przez artystów z międzynarodowej Grupy Logomotives (,1963-1983), do której należeli Eugenio Miccini, Sarenco, Arias Misson, Julien Blaine, Jean-Francois Bory, Paul De Vree. Podstawowym motywem i tworzywem do rozważań w obszarze semantycznym i graficznym było dla nich słowo. Wypowiadali się najpierw w poezji konkretnej, a następnie w poezji wizualnej i dźwiękowej, wydając czasopisma, książki, nagrania płytowe, tworząc napisy na ścianach, collages, rysunki.
Począwszy od lat 80., wyrosłe na bazie myśli intelektualnej konceptualizmu i minimal artu, mniej czy bardziej bezpośrednio, dzieła Mikołaja Smoczyńskiego, performances i obiekty Zdzisława Kwiatkowskiego czy Jerzego Truszkowskiego, podkreślające wolność i autonomię sztuki i artysty, a korzystające z wypracowanego nowego języka wypowiedzi, pomimo zapowiedzi końca sztuki (po konceptualizmie) nadal przeformułowywały przestrzeń współczesnej ikonosfery.
Malarstwo nowej ekspresji artystów młodej generacji lat 80., zwłaszcza w wydaniu „Gruppy’, której druga wystawa odbyła się właśnie w Lublinie, kontrastuje z zasadniczym programem kolekcji, chyba, że uwzględnimy intencję uczestniczenia w tym, co w sztuce rewolucyjne, czy przełomowe. W konfrontacji z Nowym Realizmem, o dekadę wcześniejszym od Neue Wilde Malerei, widać cykliczne przełamywanie chłodnej sztuki buntem ognisk emocjonalno-krytycznych, których postmodernistyczne wymieszanie dominuje po przełomie wieków.
Kolekcja sztuki współczesnej BWA w Lublinie swoją półwieczną historią obrazuje dynamiczną i ideowo twórczą II poł. XX wieku, gdy ścierały się tendencje, postawy i dociekania istoty sztuki w obszarze jej samej i wobec nowoczesnej rzeczywistości, a ujawniające się w teoriach, manifestach i demonstracjach. Podstawą było dziedzictwo pierwszej awangardy i lat 60. Kolekcja sztuki współczesnej to zbiór w zbiorze. Zbiór idei, manifestów, postaw, eksperymentów myślowych i formalnych zawartych w tkance i strukturach medium, form wypowiadających się w gatunkach: malarstwa, rysunku, grafiki, obiektów, instalacji, fotografii, wideo.
Idee, obecne poprzez dzieła, nie tylko czynią kolekcję dokumentem czasu, lecz są również przyczynkiem do aktualizacji dzisiejszej i przyszłej sztuki. Pytania o sens, rolę i wartość sztuki, a przede wszystkim o jej podmiotowość, nie tracą znaczenia, a wręcz przeciwnie, w kalejdoskopicznej niestabilności współczesnego świata, zyskują na swej wadze.
Jolanta Męderowicz
