Krytyka instytucjonalna to krytyczna analiza wszystkich aspektów działalności instytucji kultury. Na poziomie bardziej ogólnym stawia pytanie wedle jakich (nieraz ukrytych) założeń, wartości i dla jakich celów funkcjonuje cały świat sztuki. Pod pozornie neutralnymi działaniami czy w pozornie neutralnych dziełach sztuki krytyka instytucjonalna wykrywa złożone pola napięć, interesów i wpływów.

Krytyka instytucjonalna jest rozpowszechniona na świecie, w formie zarówno teoretycznej, jak i działań w polu sztuki. Przyjmuje się, że zaczęto ją uprawiać świadomie w latach 60., działo się to m.in. w Zachodniej Europie (m.in. Marcel Broodhaers, Daniel Buren) i w Stanach Zjednoczonych (m.in. Hans Haacke, Michel Asher) na fali rewolty kulturowej i buntu wobec ukrywanych przez instytucje powiązań z władzą, bogatymi korporacjami itp. Następna jej fala nastąpiła w latach 90., kiedy to artystki i artyści, tacy jak Andrea Fraser, Renée Green czy Fred Wilson zaczęli kwestionować nie tylko nieprzejrzyste i dyskryminujące zasady, wedle jakich zorganizowane są instytucje, nie tylko dyktowane przez nie wybory estetyczne, ale i swoiste ucieleśnianie instytucji przez jej użytkowników.

W Polsce mamy do czynienia z sytuacją specyficzną. Brak tutaj rozwiniętej teorii z zakresu krytyki instytucjonalnej (z kilkoma wyjątkami, jak m.in. koncepcja Muzeum Sztuki Aktualnej Jerzego Ludwińskiego, działalność Galerii Foksal z jej Ogólną Teorią Miejsca czy koncepcja Muzeum Krytycznego autorstwa Piotra Piotrowskiego). Obecnie instytucje zaczynają zdawać sobie sprawę z wagi (auto)krytycznego spojrzenia na własną aktywność, wyróżniają się wśród nich: Galeria Arsenał w Poznaniu, Muzeum Sztuki w Łodzi, CSW Kronika w Bytomiu czy MSN w Warszawie. Jednak to artyści prowadzą w Polsce niezwykle bogatą działalność, nakierowaną na analizę wszelkich przejawów instytucji, instytucjonalności i instytucjonalizacji, są to m.in. Karolina Breguła, Oskar Dawicki, Elżbieta Jabłońska, Zbigniew Libera, Agnieszka Polska, Karol Radziszewski.

Warsztaty skierowane są przede wszystkim dla pracowników instytucji kultury i aktywnych odbiorców ich działalności.

Prowadzenie: Magdalena Ujma
Czas trwania: 8-9 lutego w godz.: 12:00 – 17:15

Zagadnienia podejmowane na warsztatach:

• wprowadzenie teoretyczne i prezentacja wybranych przykładów z historii krytyki instytucjonalnej w Polsce i na świecie;
• ćwiczenia praktyczne i tworzenie projektu instytucji wg naszych wyobrażeń;
• dyskusja nad efektami ćwiczeń;
• dyskusja wokół tematu jak można aplikować rezultaty ćwiczeń (projekt instytucji idealnej) do instytucji realnych.

.

Kursy Kultury odbywają się w ramach Inkubatora Kultury.